The Richest: thế giới quan

<div class="sapo">
Trước khi phát hiện ra châu Úc, người ta vẫn luôn tin 
rằng tất cả thiên nga trên đời đều có bộ lông màu trắng. Sự kiện bất ngờ
 đó đã thay đổi toàn bộ thế giới quan (về thiên nga) của nhân loại. </div>
<div class="sapo">
 </div>
<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;">
<img border="0" data-original-height="407" data-original-width="650" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEispmqWWm9H5odQpPvV6IrQ_BOr-YiLEUgqAvxKt7622vx-enCl7rI0mCVDHt9F0c5YkqHL3zhLX9YUMK49APywhTjrYZHqF4E3IUoQqeuFs9KhzJ3p0GZnKzHUXn9EpK1g5Q-vjJCjVg4/s1600/thien+nga+den+-+black+swan.jpg" /></div>
 
<div class="sapo">
</div>
Chuyên gia hàng đầu về chống khủng hoảng kinh 
tế - Nassim Nicholas Taleb đã dựa vào sự kiện trên để đặt đưa ra khái 
niệm "thiên nga đen", nhằm nói về những biến cố tưởng chừng không thể 
xảy ra nhưng lại có thể xảy ra. 
 
Theo Taleb, một biến cố "thiên nga
 đen" có ba đặc điểm chính: không thể dự đoán; có tác động nặng nề; và 
sau khi nó xảy ra, người ta mới dựng lên một lời giải thích để khiến nó 
ít ngẫu nhiên hơn, dễ dự đoán hơn so với bản chất thật của nó. 
 
Học được gì từ Thiên Nga Đen? 
 
<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;">
<img border="0" data-original-height="480" data-original-width="640" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhInQzJVnV6qIYWSC4RlRrMxIyMTcYF4OwCw1gl9dxGMdnFxlIo3KY77yfCmvah_uSc-7i39t1FWpCuJ0VQa9bzU19qdJQV4RvilJWSmqZC3Ui5X-wh_YCOwDjyTklIMf5IyeWwk66PQIM/s1600/thien+nga+den+-+black+swan.jpg" /></div>
 
 
Bài học thứ nhất: các biến cố "thiên nga đen" thay đổi đáng kể thực tại của những người không biết rằng chúng sắp xảy đến. 
 
Nassim
 Taleb gọi một sự kiện là "thiên nga đen" khi nó không thể đoán trước, 
không phải vì sự ngẫu nhiên, mà vì tầm nhìn hạn hẹp của chúng ta về 
những điều có thể xảy ra. 
 
Hậu quả là, những người có ít nhận thức 
nhất về "thiên nga đen", sẽ là người bị ảnh hưởng nhiều nhất từ những 
hậu quả thảm khốc của nó. 
 
Ví như cuộc tấn công ngày 11/9 vào tòa 
tháp đôi tại Mỹ, cuộc khủng hoảng tài chính 2008 hoặc hay sóng thần 
Sumatra ở Indonesia khiến 230.000 người chết vào năm 2004. Nếu biết 
trước những sự kiện này sẽ xảy đến, bạn sẽ không bị sốc hay ngạc nhiên. 
Tuy nhiên trong một số trường hợp, "thiên nga đen" chỉ là nỗi bi kịch 
của một cá nhân. 
 
Bài học thứ 2: Đừng dùng quá khứ để giải thích tương lai. 
 
Một
 trong những hành vi sai lầm nhất của con người là xu hướng dự đoán 
những gì sẽ xảy ra trong tương lai bằng cách lấy quá khứ làm lời giải 
thích. Dựa trên những điều chúng ta có thể chắc chắn - những gì đã xảy 
ra trong cuộc sống từ quá khứ - chúng ta thêu dệt một câu chuyện có ý 
nghĩa và mong đợi rằng tương lai sẽ đi theo chiều hướng tương tự. 
 
Những
 nạn nhân trong cuộc khủng hoảng tài chính cũng mắc sai lầm như vậy – họ
 tin rằng thị trường sẽ tăng mãi, vì nó vẫn tăng trưởng trong nhiều năm 
trước đó. Và khi thị trường đột ngột lao dốc, thì ai nấy đều ngạc nhiên 
tột độ. 
 
Bài học 3: Cố gắng đánh giá rủi ro trong thế giới thực giống như khi chơi trò chơi có thể đưa bạn đến những lựa chọn sai lầm. 
 
Trong
 cuốn Thiên Nga Đen, Taleb còn mô tả về "ludic fallacy", hay việc "áp 
dụng sai lý thuyết trò chơi vào tình huống trong đời thực". 
 
Khi 
phải đối mặt với nhiệm vụ đánh giá rủi ro trong thế giới thực, chúng ta 
thường cố gắng tưởng tượng rủi ro như một trò chơi, nơi có những quy tắc
 và xác suất mà chúng ta có thể xác định trước, rồi dựa vào đó để thể 
đưa ra quyết định đúng. 
 
Ngoài ra, Thiên Nga Đen là cuốn sách bao 
quát nhiều chủ đề: từ hiện tượng kẻ thắng lấy hết, tác động của sự tình 
cờ, sự bất lực của đường cong hình chuông Gauss đối với hầu hết mọi 
điều, các khái niệm về tính thang bậc, vô số những bất định xảy ra trên 
thế giới, đặc biệt là thế giới hiện đại nơi thông tin di chuyển với tốc 
độ chóng mặt, cho đến những ý tưởng sai lầm về khả năng dự đoán tương 
lai của con người. Và quan trọng hơn hết, tất cả những ý tưởng này đã 
được tác giả khéo léo xâu chuỗi thành một lý thuyết chung, giúp ta nhận 
ra được vốn kiến thức ít ỏi của mình. 
 
Khái niệm "thiên nga đen" đã
 ăn sâu vào ý thức con người, đặc biệt là giới đầu tư và thống trị thị 
trường tài chính suốt hơn một thập kỷ qua khi quyển sách Thiên Nga Đen 
của Nassim Taleb xuất bản năm 2007. Trong cuốn sách này, Taleb chỉ ra 
rằng nhà đầu tư thường bỏ qua nguy cơ thị trường biến động mạnh, đặc 
biệt trong suốt thời gian dài kinh tế phát triển ổn định. Chính bởi vậy,
 ngay khi một cuộc khủng hoảng tài chính vô cùng lớn diễn ra vào năm 
2007, cuốn sách Thiên Nga Đen đã nhận được nhiều sự chú ý bởi những tiên
 đoán đã được tác giả nêu lên trong đó. 
 
Hiện
 nay, cuốn sách Thiên Nga Đen đã bán được 1,5 triệu bản, được dịch ra 27
 thứ tiếng, nằm trong top sách bán chạy của tạp chí New York Times trong
 16 tuần liên tiếp. Ngoài ra, cuốn sách còn được tạp chí The Times bình 
chọn là một trong những cuốn sách gây ảnh hưởng nhất trong vòng 60 năm 
qua. 
 
Tinh tế, choáng ngợp và mang tính khái quát cao, Thiên Nga Đen sẽ thay đổi cách nhìn của bạn về thế giới. 
 
Về tác giả: 
<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;">
<img border="0" data-original-height="346" data-original-width="568" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg3vqEZq6x6_h6sxR-5wdgKUbHEMidfnTjArZi8VeKsFx1UC98VAF_VwILidSeP7jK1_TFGMV8F49AiWV23MNMg3nTudILkmJP8_UDfvG4Zqdd0UaZYI60U5DqJ5AVz_CfNLzu_HFSgMRw/s1600/Nassim+Taleb.jpg" /></div>
 
 
Giáo sư Nassim Taleb, chuyên gia dự báo khủng hoảng kinh tế - cha đẻ của lý thuyết "thiên nga đen" 
 
Nassim
 Nicholas Taleb sinh năm 1960 tại Liban, là một nhà viết tiểu luận, học 
giả, nhà thống kê. Ông còn là một trong những nhà kinh tế học, nhà tư 
tưởng hiện đại với rất nhiều công trình được đánh giá cao, như cuốn 
"Fooled by Randomness" (tạm dịch: Bị ngẫu nhiên đánh lừa) hay 
"Antifragile" (Khả năng cải thiện nghịch cảnh). Nhiều bài viết khác của 
ông đã được đăng trong các tạp chí và tập san nổi tiếng. Taleb là giáo 
sư ưu tú chuyên về quản trị rủi ro tại Viện Kỹ thuật Bách Khoa, Đại học 
New York. 
 
Tri Thức Trẻ

Thiên nga đen: Cuốn sách thay đổi cách nhìn của bạn về thế giới

Trước khi phát hiện ra châu Úc, người ta vẫn luôn tin rằng tất cả thiên nga trên đời đều có bộ lông màu trắng. Sự kiện bất ngờ đó đã thay...

Đọc thêm »